Türkmenistan’a İlişkin Genel Bilgiler, 7.2.2018

Coğrafi Konum

Yüzölçümü 488.100 km2 olan Türkmenistan Kuzeyinde Kazakistan ve Özbekistan, doğusunda Afganistan, güneyinde İran, batısında ise Hazar Denizi ile çevrili bir ülkedir

Nüfus

Toplam nüfus: 5.6 milyon

Etnik gruplar:
Türkmen : % 85, Özbek: % 5, Rus : % 4, Diğer: % 6.

Ülkede yaşayan Türk vatandaşlarının sayısı yaklaşık 3500'dür.

Dil

Resmi dil Türkmence’dir. Bunun dışında, Rusça, Özbekçe, Kazakça ve Türkçe konuşulan diğer diller arasında yer almaktadır.

Din

Müslüman % 89, Ortodoks % 9, diğer %2

İklim

Türkmenistan karasal iklime sahiptir. Yazları ortalama ısı 35–40 derece civarında olmakla beraber, gölgede 50 dereceye kadar yükseldiği görülmektedir. Kışları ise sıcaklık zaman zaman 0 derecenin altına düşmekte ve yıllık genel sıcaklık ortalaması 15 derece civarında gerçekleşmektedir.

Ülkenin yönetim şekli

Türkmenistan başkanlık sistemiyle yönetilmektedir. Yürütme erkinin başı olan Devlet Başkanı aynı zamanda Başbakanlık görevini de üstlenmektedir.

Ülkenin kısa tarihçesi

Türkmenler Türklerin Oğuz boyundandır. 1071 Malazgirt Zaferiyle Türklere Anadolu'nun kapılarını açan Selçuklu Sultanı Alparslan'ın Türk ve Türkmen halklarının ortak atası olması, Türkiye ile Türkmenistan arasındaki derin bağları anlamlı bir biçimde açıklamaktadır. Aynı kökten gelen iki halk, oldukça benzer dili, dini, tarihi ve kültürel değerleri paylaşmaktadırlar. Öte yandan Türkmence, Azerice, Türkiye ve Horasan Türkçeleri birlikte Türk dilinin Oğuz Türkçesi grubunu oluşturmaktadır.

Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1924 yılında kurulmuştur. 27 Ekim 1991 tarihinde yapılan halk oylaması ile bağımsızlığını ilan eden Türkmenistan’ı ilk tanıyan ülke Türkiye olmuştur. Bağımsızlık öncesinde Mayıs 1990'da Türkmence ülkenin resmi dili olarak kabul edilmiş, 27 Ekim 1990'da ise Saparmurat NiyazovDevlet Başkanıseçilmiştir. Bağımsız Türkmenistan devletinin yeni Anayasası 18 Mayıs 1992'de Parlamento tarafından oybirliği ile kabul edilmiş ve 21 Haziran 1992'de halkoyuna sunularak onaylanmıştır. 1992 yılında kabul edilen Türkmenistan Anayasası’nda bugüne değin 1995, 1999, 2003, 2006ve 2016 yıllarında değişiklik yapılmıştır.

Türkmenistan’ın ilk Devlet Başkanı Saparmurat Türkmenbaşı’nın 22 Aralık 2006 tarihindeki vefatının ardından Sayın Gurbangulu Berdimuhammedov, 11 Şubat 2007 tarihinde yapılan Devlet Başkanlığı seçimlerini oyların %89’unu alarak kazanmış ve 14 Şubat 2007 tarihinde yapılan Olağanüstü Halk Maslahatı toplantısında Devlet Başkanlığı görevine atanarak, Türkmenistan’ın ikinci Devlet Başkanı olmuştur. Gurbangulu Berdimuhammedov, 2012 ve 2017 başkanlık seçimlerini de kazanmış olup, üçüncü dönem Başkanlık görevini sürdürmektedir.

Türkmenistan, BM Genel Kurulu'nun 12 Aralık 1995 tarihinde aldığı bir kararla "Daimi Tarafsız Ülke" statüsü kazanmıştır. Bu statü Türkmenistan dış politikasının temel unsurudur.

2. Devlet Erkanı

Devlet Başkanı ve Bakanlar Kurulu Başkanı

Gurbangulu Malikguliyeviç Berdimuhamedov

Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcıları

1. Raşid MeredovDışişleri Bakanı, Uluslararası İlişkiler

2. Orazmurat Gurbannazarov Ticaret, Borsa, Sanayiciler ve Girişimciler Birliği/Ahal vilayeti

3. Goçmurat MuradovEkonomi, Maliye, Vergi, Sosyal Güvenlik

4. Dadebay AmangeldiyevEnerji, İnşaat, belediye hizmetleri, yol inş./ Aşkabat

5. Bayram Annameredov Ulaştırma, İletişim, Havayolları, Karayolları, Deniz yolları/Balkan

6. Esenmurat Orazgeldiyev Su İşleri, Çevre, Gıda, Tarım, Hayvancılık, Daşoğuz/Aşk.-Arçabil

7. Maksat Babayev Doğalgaz, Petrol, Maden Kaynaklar ve Teknik Yardım/Mari, Aşk.- Köpetdağ

8. Pürli Agamuradov Eğitim, İlim, Sağlık, Spor, Sivil Toplum Kuruluşları, Din işleri

9. Kerim Durdumuradov Sanayi, tekstil, halı, kimya, balıkçılık / Lebap vilayeti

10. Bahargül AbdıyevaKültür ve Basın Organları

3. Ülkenin Ekonomik Durumu (2016 verileri)

GSYİH : 36,18 milyar Dolar (2016, DB verileri)

Kişi Başı Milli Gelir: cari fiyatla 6400 $, SGP ile 16.880 Dolar (2016, DB verileri)

Büyüme Hızı * : % 6,2 (2016)

Enflasyon Oranı : % 5,5 (2016)

İşsizlik Oranı: % 11

İhracat : 7,525 milyar Dolar (2016, Türkmenistan İstatistik Kurumu)

İthalat : 13,17 milyar Dolar (2016, Türkmenistan İstatistik Kurumu)

İkili ticaret hacmi: 1,663 milyar Dolar (2016, TÜİK)

İhracatımız : 1,241 milyar Dolar

İthalatımız : 422,49 milyon Dolar

PARA BİRİMİ&DÖVİZ KURU

Türkmen Manatı

1 Dolar = 3,50 Manat (TMT)

TOPLAM REZERVLER

26,6 Milyar $

İHRACATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER

Petrol, doğalgaz, petrokimyasallar, tekstil ürünleri, pamuk lifi

İTHALATINDA BAŞLICA ÜRÜNLER

Makine ve teçhizat, kimyasallar, demir çelik, gıda ürünleri

İHRACATINDA BAŞLICA ÜLKELER

Çin, İran, Rusya, İtalya, Afganistan, Türkiye ve Azerbaycan

İTHALATINDA BAŞLICA ÜLKELER

Türkiye (%35), Çin (%7), Rusya (%7), BAE (%7), İran (%7), İngiltere (%3) ve Ukrayna (%3).

BAŞLICA SANAYİ DALLARI

Doğal Gaz, Petrol Ürünleri, Tekstil, Gıda İşleme

BAŞLICA TARIMSAL ÜRETİM

Pamuk, Tahıl, Hububat, Hayvancılık

MADENLER VE YERALTI KAYNAKLARI

Petrol, doğal gaz, kömür, uranyum, demir cevheri, kromit, kurşun, çinko, bakır, altın, gümüş

Türkmenistan’ın resmi rakamlarına göre, ülkenin doğalgaz rezervleri 25 trilyon metreküp civarındadır. Türkmenistan, dünya sıralamasında 1) İran (33,6 trilyon metreküp), 2) Rusya Federasyonu (32,9 trilyon metreküp) ve 3) Katar’dan (28 metreküp) sonra en büyük kanıtlanmış doğalgaz rezervine sahip ülke konumundadır.

Son olarak Güney Yoleten’de bulunan ve “Galkınış” sahaları olarak adlandırılan Osman ve Minara sahaları, dünyanın en büyük 2. doğalgaz sahası olarak kayda geçmiştir.

Pazartesi - Cuma

08:00 - 12:00 / 13:00 - 17:00

Saat farkı: kış TS + 3, yaz TS + 2
1.1.2018 Yılbaşı
8.3.2018 Uluslararası Kadınlar Günü
21.3.2018 22.3.2018 Bahar Bayramı (Nevruz Bayramı)
18.5.2018 Anayasa ve Bayrak Günü
27.9.2018 Bağımsızlık Günü
6.10.2018 Hatıra Günü
12.12.2018 Tarafsızlık Günü